Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi, toplumsal katkı ve bilim bağlantısı misyonu kapsamında düzenlediği Toplum İçin Bağlantı Eğitim Seminerlerinin dördüncüsü gerçekleştirdi. “Etkili bağlantı: Günlük hayatta bağlantının gücü” başlığıyla çevrimiçi düzenlenen seminere ağır iştirak sağlandı.
İletişim şuurlu, stratejik ve tasarlanmış bir süreç
Seminerin konuşmacısı, Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla Bağlantılar ve Tanıtım Kısım Lideri Doç. Dr. Özge Uğurlu Akbaş oldu. Doç. Dr. Akbaş, konuşmasında etkili irtibatın sadece konuşmakla sonlu olmadığını vurgulayarak, irtibatın şuurlu, stratejik ve tasarlanmış bir süreç olduğuna dikkat çekti.
Doç. Dr. Akbaş, iletişimi yalnızca ileti transferi olarak görmenin yetersiz olduğunu belirterek, şu tabirleri kullandı:
“İletişim kuruyoruz, konuşuyoruz, kendimizi tabir etmeye çalışıyoruz. Fakat irtibat kurmakla tesirli bağlantı kurmak birebir şey değil. Tesirli bağlantı kurabilmek için ne söylediğimiz kadar, nasıl söylediğimiz, ne vakit söylediğimiz ve hangi sözleri seçtiğimiz de son derece değerlidir. Aslında irtibatı tasarlıyor olmamız gerekir.”
Sağlıklı irtibatın temelinde “iyi bir dinleyici olma” hüneri var
Doç. Dr. Özge Uğurlu Akbaş, tesirli ve sağlıklı bağlantının temelinde “iyi bir dinleyici olma” hünerinin yer aldığını tabir ederek, günlük hayatta sıklıkla yapılan dinleme kusurlarının irtibatı zayıflattığını ve bu yanılgıların fark edilmesi gerektiğini lisana getirdi.
İyi bir dinleyici olup olmadığımızı sorgulamamız gerektiğini de kaydeden Doç. Dr. Akbaş, dinleme sürecindeki en yaygın yanılgıları şu sözlerle lisana getirdi:
“Konuşmayı bölüyor muyuz? Şayet sık sık bölüyorsak ve bu bir alışkanlığa dönüştüyse, buna kesinlikle bakmak gerekiyor. Elbette birtakım özel durumlarda müdahale edilmesi gerekebilir; fakat bu davranış rutin hale geldiyse, tesirli bir dinleme pratiğinden kelam edemeyiz. Bunun yanında konuşma esnasında öteki şeylere bakmak da günümüzün en yaygın meselelerinden biri. Dijital çağda çoğumuzun elinde bir telefon ya da dikkatini dağıtan bir ekran var. Konuşma sırasında telefona bakmak, öbür biriyle iletileşmek ya da zihinsel olarak orada olmamak, uygun bir dinleyici olmadığımızın açık göstergeleridir.”
Kelimelerin gücüne de değinen Doç. Dr. Akbaş, kullanılan dilin sadece mana değil, tıpkı vakitte his ürettiğini belirtti. Olumsuz lisanın karşı tarafta direnç oluşturduğunu tabir eden Doç. Dr. Akbaş, yapıcı ve kapsayıcı bir lisanın değerine işaret etti ve “Olumsuzluk içeren sözler birçok vakit karşı tarafta direnç yaratır. ‘Lütfen konuşmayın’ demek yerine ‘Lütfen sessiz olalım’ demek, bağlantıda iş birliğini ve uzlaşmayı güçlendirir. Zira sözler sadece mana taşımaz, tıpkı vakitte his üretir.” diye konuştu.
Yüz yüze bağlantının, tüm dijital imkânlara karşın hâlâ en tesirli bağlantı biçimi olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Akbaş, iletişimde zamanlamanın da kritik bir rol oynadığını tabir etti. Yanlışsız kelamın yanlış vakitte söylendiğinde tesirini yitirebileceğini belirten Doç. Dr. Akbaş, etkili iletişimin “ne, nasıl ve ne zaman” sorularının birlikte düşünülmesiyle mümkün olduğunu söyledi.
Geri bildirim, tesirli irtibatın olmazsa olmazı
Dinleme sürecinde vücut lisanının ve geri bildirimin ehemmiyetine dikkat çeken Doç. Dr. Akbaş, konuşmacının aldığı geri bildirimlerle bağlantının sağlıklı ilerleyip ilerlemediğini anlayabildiğini vurguladı ve “Konuşmacı, anlattığı his ve niyetin karşı tarafa geçip geçmediğini, dinleyiciden aldığı geri bildirimlerle anlar. Bu bir onay sistemidir. Dinlerken vücut lisanımızla ‘Evet, anlıyorum’, ‘Bunu mu demek istedin?’ üzere yansıtıcı geri bildirimler verdiğimizde, konuşmacı da bildirisinin gerçek halde iletildiğini hisseder. Geri bildirim, tesirli bağlantının olmazsa olmazıdır.” diye konuştu.
Sadece işimize gelenleri duymanın da dinleme sürecindeki temel sıkıntılardan biri olduğuna işaret eden Doç. Dr. Akbaş, “Sadece duymak istediklerimizi duyup, geri kalanını görmezden gelmek de çok sık yapılan bir yanılgıdır. Gündelik lisanda buna ‘işimize geleni duymak’ diyebiliriz. Bu tavır, âlâ bir dinleyici olmadığımızın kıymetli göstergelerinden biridir. Dinlemek yerine konuşmaya hazırlanmak, kendi savunmamızı düşünmek ya da zihinsel olarak öbür bir yerde olmak da sağlıklı bir bağlantı profili sunmaz.” formunda konuştu.
Sağlıklı irtibatın temel bileşenlerine de değinen Doç. Dr. Akbaş, açık ve tahlil odaklı bir irtibat anlayışının değerini vurguladı. Kapalı irtibatın, bağlantı sürecini baştan tıkadığını belirten Doç. Dr. Akbaş, “Sağlıklı iletişimden kelam edebilmek için öncelikle açık irtibat gerekir. Vücut lisanımızla, tutumumuzla bağlantıya kapalı olduğumuzu gösteriyorsak, sağlıklı bir irtibat beklemek anlamsız hale gelir. Bunun yanında tahlil odaklı olmak, hoşgörülü ve ön yargısız bir yaklaşım sergilemek, esnek davranabilmek de sağlıklı bağlantının temel ögeleridir.” tabirinde bulundu.
Açık bir biçimde hudut koyabilmek de tesirli irtibatın kıymetli bir parçası
Etkili bağlantının her vakit uzlaşma ya da memnuniyet üretmek manasına gelmediğini de lisana getiren Doç. Dr. Akbaş, “Etkili iletişim her vakit karşı tarafı mutlu etmek değildir. Gerektiğinde net, saygılı ve açık bir biçimde hudut koyabilmek de tesirli irtibatın değerli bir modülüdür.” sözünde bulundu.
Konuşmasında vücut lisanı, ses tonu ve sözcük seçiminin izlenim ve imaj idaresi üzerindeki tesirlerine de değinen Doç. Dr. Akbaş, iyi niyetin tek başına kâfi olmadığını, kıymetli olanın karşı tarafta yaratılan tesir olduğunu tabir etti. Doç. Dr. Akbaş, konuşmayı bölmek, yargılamak, dijital ekranlara yönelmek üzere davranışların tesirli dinlemenin önündeki en büyük pürüzler ortasında yer aldığını belirterek, “İyi bir dinleyici olmak; bölmeden, yargılamadan, vücut lisanıyla de dinlediğini gösterebilmekten geçer. Faal dinleme, sağlıklı ve tesirli bağlantının temelidir.” dedi.
Varsayımlara dayalı irtibat önemli sıkıntılara yol açıyor
Sağlıksız irtibatın ise savunmacı, suçlayıcı ve tek taraflı bir lisan üzerinden şekillendiğini belirten Doç. Dr. Akbaş, özellikle varsayımlara dayalı irtibatın önemli problemlere yol açtığını vurguladı.
Doç. Dr. Akbaş, “Varsayımda bulunmak, sıhhatsiz bağlantının en yaygın nedenlerinden biridir. ‘Beni zati anladı’ demek ya da dijital ortamda gelen sessizliği ilgisizlik olarak yorumlamak birçok vakit yanlış çıkarımlara yol açar. Meğer karşı tarafın görmemiş, müsait olmamış ya da teknik bir sorun yaşamış olması mümkündür. Varsayımlar, irtibatı zedeleyen en büyük tuzaklardandır.” dedi.
Ön yargının da sıhhatsiz irtibatı besleyen temel ögelerden biri olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Akbaş, “Ön yargı, kâfi bilgi edinilmeden, birçok vakit hayali ispatlara dayanarak oluşturulan bir yargıdır. Beşerlerle birinci karşılaştığımız anlarda, birinci saniyelerden itibaren bir izlenim oluşur. Bu nedenle birinci izlenimi hakikat yönetmek, ön yargıları kırmanın en tesirli yollarından biridir.” halinde konuştu.
Beden lisanı irtibatın en güçlü ögelerinden biri
Beden lisanının, izlenim ve imaj idaresinde belirleyici bir öge olduğunu belirten Doç. Dr. Akbaş, sözlü ve kelamsız irtibatın ahenk içinde olması gerektiğini söyledi ve “Beden lisanı, duruşumuzdan mimiklerimize, jestlerimizden göz temasına kadar bağlantının en güçlü ögelerinden biridir. Söylediklerimizle vücut lisanımız uyumlu değilse, karşı tarafta tutarsızlık algısı oluşur. Bu nedenle vücut lisanımızı şuurlu ve farkında olarak kullanmamız, tesirli irtibat açısından büyük ehemmiyet taşır.” tabirinde bulundu.
Konuşma suratı, ses tonu, vurgu ve artikülasyonun da bağlantının tesirini direkt etkilediğini tabir eden Doç. Dr. Akbaş, iletişimin bir istikrar işi olduğunu ve bu ögelerin birebir vakitte ikna süreçlerinde de kritik rol oynadığını belirtti.
Kişisel marka inanç üzerine inşa edilir
Doç. Dr. Akbaş, etkili iletişimin sadece anlık alakaları değil, bireyin uzun vadede dış dünyadaki algısını ve ferdî markasını da şekillendirdiğini vurguladı.
Kişisel markanın sadece dış görünüşten ya da popülerlikten ibaret olmadığını vurgulayan Doç. Dr. Akbaş, kişisel markanın bireyin kimliği, kıymetleri, davranışları ve bağlantı biçiminin bir bütünü olduğunu söyledi. Doç. Dr. Akbaş, “Kişisel marka, tıpkı bir yapboz üzere; modüller tek tek mana taşır ancak asıl mana, o modüller bir ortaya geldiğinde ortaya çıkar” dedi.
Kişisel markanın, bireyin dış dünyaya verdiği tüm iletilerden oluştuğunu belirten Doç. Dr. Akbaş, güven kavramının bu sürecin merkezinde yer aldığını tabir etti. Doç. Dr. Akbaş, konuyla ilgili şu değerlendirmede bulundu:
“Nasıl ki tüketici olarak birtakım markalara gözümüz kapalı masraf, güvenir ve sadık oluruz; ferdî marka da birebir halde itimat üzerine inşa edilir. Söylediklerimiz, ilettiğimiz bildiriler, irtibat dizaynımız ve davranışlarımız bizim şahsî markamızın bir modülüdür. Lakin bu modüllerin hakikat yönetilmesi gerekir. Zira ferdî marka, tek bir ögeden değil; kimlikten, algıdan, hareketten ve tutarlılıktan oluşan bir bütündür.”
Söylem–eylem ahengi yoksa şahsî marka da zayıflar
Kişisel markanın en kritik ögelerinden birinin “söylem–eylem uyumu” olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Akbaş, “Bir kişi ‘Ben emniyetli bir insanım’ diyorsa, bunun ardını aksiyonlarıyla doldurmak zorundadır. Söylediklerimizle yaptıklarımız örtüşmüyorsa, ferdî markamızı parlatmamız mümkün değildir. İmaj, davranış ve bağlantı biçimi ortasında bir ahenk yoksa, karşı tarafta soru işaretleri oluşur.” dedi.
Özgünlük ve ‘imza’ vurgusu
“Nev-i şahsına münhasır olmak” tabirini kullanan ve diğerlerine benzemeye çalışmanın şahsî markayı zayıflattığını lisana getiren Doç. Dr. Akbaş, “Herkes gibi olmak, ferdî marka yaratmaz. Güçlü ferdî markaların kesinlikle bir imzası vardır. Bu bazen bir üslup, bazen bir aksesuar, bazen bir duruş ya da konuşma biçimi olabilir. Kişiyi başkalarından ayıran o küçük ancak dengeli ayrıntılar, ferdî markanın temelini oluşturur.” halinde konuştu.
Kişisel SWOT tahlili önerisi
Kişisel marka oluşturma sürecinde bireyin kendisini objektif biçimde değerlendirmesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Akbaş, bu noktada şahsî SWOT tahlilinin kıymetine dikkat çekti. Güçlü ve zayıf istikametlerin fark edilmesinin gelişim için temel bir adım olduğunu söyleyen Doç. Dr. Akbaş, “Kendimize ayna tutmamız gerekiyor. Güçlü yanlarımızı görmek kolay ancak zayıf yanlarımızı kabul etmek sıkıntı. Meğer zayıf yanlarımızı fark ettiğimizde, onları güçlü yanlara dönüştürme fırsatı da yakalarız. Şahsî marka, kendini tanımakla başlar.” tabirinde bulundu.
Dijital dünyada ferdî marka riski daha yüksek
Dijital mecraların ferdî markanın ayrılmaz bir kesimi haline geldiğini vurgulayan Doç. Dr. Akbaş, sosyal medyada paylaşılan her içeriğin, kullanılan her lisanın ve kurulan her etkileşimin şahsî markayı direkt etkilediğini söyledi ve “Dijital ortamda yaptığımız her şey, fizikî hayattaki şahsî markamızı etkiliyor. Tıpkı biçimde fizikî hayattaki duruşumuz da dijital kimliğimize yansıyor. Dijital ortam, yanlış anlaşılma riski yüksek olduğu için şahsî markayı yönetmek burada çok daha sıkıntı ve daha dikkat gerektiriyor.” diye kelamlarını tamamladı
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı